ภาษาญี่ปุ่นเป็นอีกหนึ่งในภาษาที่มีความเฉพาะตัวและลึกซึ้งมากภาษาหนึ่งในโลกเลยนะคะ นอกจากจะมีความละเอียดกับการเลือกใช้ระดับภาษาหรือตัวอักษรที่สื่อความหมายต่าง ๆ นั้นแล้ว ยังไปสะท้อนถึงโครงสร้างทางสัมคมและวัฒนธรรมได้ดีอีกด้วยค่ะ เพราะฉะนั้นวันนี้ขอนำเสนอคำศัพทย์ภาษาญี่ปุ่นที่ไม่สามารถแปลตรงตัวได้ค่ะ

♦ 木漏れ日（こもれび）
 

ความหมาย: แสงแดดที่ส่องลอดผ่านช่องว่างของใบไม้
เวลาที่เราเดินในป่าในวันที่อากาศดี ๆ แล้วมีแสงอาทิตย์ค่อย ๆ สาดส่องผ่านพุ่มไม้ใบไม้จนเกิดแสงเงาเป็นลวดลายพริ้วไหวพาดผ่านลงมาบนพื้น นั้นคือ 木漏れ日 ค่ะ! คำนี้สะท้อนให้เห็นว่า วัฒนธรรมญี่ปุ่นให้คุณค่ากับความงามเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นเพียงชั่วครู่ในธรรมชาติจนมีคำเรียกเฉพาะ

ตัวอย่าง
木漏れ日がきれいですね。
แสงแดดที่ลอดผ่านใบไม้สวยจังเลยนะ

คันจิ
► 木（こ） = ต้นไม้
► 漏れ（もれ） = ลอด, รั่ว, แทรกผ่าน
► 日（び） = แสงอาทิตย์, แสงแดด

♦ 積読 (つんどく)
 

ความหมาย: การซื้อหนังสือมาเก็บไว้ แต่ยังไม่ได้อ่าน จนกองเต็มชั้นหรือโต๊ะฃ
สายดองหนังสือน่าจะเข้าใจดีนะคะ เวลาที่เราอดใจซื้อหนังสือเก็บเป็นกองพะเนินไม่ไหว กะว่าจะอ่านแต่สุดท้ายน้องหนังสือก็นอนแน่นนิ่งอยู่ในกองดองซะงั้น ความรู้สึกหรือพฤติกรรมแบบนี้ ภาษาญี่ปุ่นมีคำเรียกโดยเฉพาะว่า 積読（つんどく）ค่ะ สะท้อนวัฒนธรรมการรักการอ่านของชาวญี่ปุ่นค่ะ

ตัวอย่าง
積読が増えすぎて困っています。
หนังสือดองเยอะเกินไป จนไม่รู้จะเริ่มอ่านเล่มไหนดี

แยกคันจิ
► 積（つ） = สะสม, กองไว้
► 読（どく） = อ่าน

♦ 懐かしい（なつかしい）

ความหมาย: ความรู้สึกคิดถึงอดีตอย่างอบอุ่นและมีความสุข
懐かしい ไม่ได้แปลว่า "คิดถึง" หรือ "โหยหาอดีต" แบบเศร้า ๆ เหมือนคำว่า nostalgia ในภาษาอังกฤษนะคะ แต่เป็นความรู้สึกอบอุ่นใจ เมื่อได้เห็น ได้ยิน หรือได้สัมผัสสิ่งที่ทำให้นึกถึงความทรงจำดี ๆ ในอดีต เช่น กลิ่นอาหารฝีมือคุณย่า เพลงสมัยเด็ก หรือสถานที่ที่เคยไป เป็นความคิดถึงที่มาพร้อมกับรอยยิ้มที่ลึกซึ้งมากค่ะ

ตัวอย่าง
この曲を聞くと学生時代が懐かしくなります。
พอได้ฟังเพลงนี้ ก็ทำให้นึกถึงสมัยเป็นนักเรียน

แยกคันจิ
► 懐（なつ） = อ้อมอก, ความทรงจำที่อยู่ในใจ
► ～しい = คำลงท้ายที่ทำให้เป็นคำคุณศัพท์

♦ 親バカ（おやばか）

ความหมาย: พ่อแม่ที่หลงลูกมาก จนมองว่าลูกตัวเองดีที่สุด
เป็นคำที่ใช้เรียกคุณพ่อคุณแม่ที่รักและเอ็นดูลูกมากเป็นพิเศษ จนคิดว่า "ลูกเราน่ารักที่สุด" "ลูกเราทำอะไรก็เก่ง"
"ลูกเราดีที่สุด" แม้คนอื่นอาจจะไม่ได้คิดแบบนั้นก็ตาม คำนี้ไม่ได้มีความหมายในเชิงด่าหรือดูถูกอะไรแบบนั้นนะคะ มักใช้ในเชิงแซวตัวเองหรือพูดอย่างเอ็นดูค่ะ

ตัวอย่าง
親バカだけど、うちの子が一番かわいい。
ถึงจะหลงลูกก็เถอะ แต่ลูกเราน่ารักที่สุด

แยกคันจิ
► 親（おや） = พ่อแม่
► バカ = คนที่หลงหรือคลั่งอะไรบางอย่าง

♦ 一期一会（いちごいちえ）
 

ความหมาย: ทุกการพบกันเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว จงให้คุณค่ากับทุกช่วงเวลาที่ได้พบกัน
คำนี้เป็นสำนวนญี่ปุ่นที่มีชื่อเสียงมาก หมายถึง "การพบกันในครั้งนี้จะไม่เกิดขึ้นซ้ำในแบบเดิมอีก" แม้จะเป็นคนเดิม สถานที่เดิม หรือเวลาเดิม แต่ช่วงเวลาที่กำลังเกิดขึ้นตรงหน้า จะไม่มีวันเหมือนเดิมอีกครั้ง จึงสอนให้เรา ใช้ชีวิตอยู่กับปัจจุบัน และให้คุณค่ากับทุกการพบเจอ

คำนี้มีต้นกำเนิดมาจาก พิธีชงชาของญี่ปุ่น เจ้าภาพและแขกต่างปฏิบัติต่อการพบกันแต่ละครั้งด้วยความตั้งใจ เพราะเชื่อว่า การพบกันครั้งนี้มีเพียงครั้งเดียวในชีวิต แนวคิดนี้จึงไม่ได้ใช้แค่ในพิธีชงชา แต่ยังนำมาใช้กับการพบปะผู้คน การเดินทาง และช่วงเวลาสำคัญในชีวิต

ตัวอย่าง
一期一会を大切にしたいです。
ฉันอยากให้คุณค่ากับทุกการพบเจอ

แยกคันจิ
► 一（いち） = หนึ่ง
► 期（ご） = ช่วงเวลา, วาระ
► 一（いち） = หนึ่ง
► 会（え） = การพบกัน